“Ken je cijfers zoals je je klanten kent” – eindejaarstips van een accountant
Wij gingen het vragen aan Ellen Loots, accountant, oprichter van het Antwerpse ADE Consultants en regerend Miss Yuki. Zij maakte meteen duidelijk dat het vlotter loopt als je het hele jaar door naar je cijfers kijkt.
“Hoe vroeger je samen naar je cijfers kijkt, hoe makkelijker je kan bijsturen wanneer het nodig is. Anders is het als sturen in de achteruitkijkspiegel.”
Tot eind december tellen je beslissingen nog mee voor dit boekjaar. Ellen zet drie dingen bovenaan je lijst.
"Bekijk samen met je boekhouder wat je verwachte resultaat is. Zijn je voorafbetalingen voldoende betaald? Plan je eventueel investeringen? Dat helpt allemaal om beter voorbereid het volgende jaar in te gaan."
Het eerste is je kaspositie voor januari. Dat is de maand waarin alles tegelijk van je rekening gaat: btw, voorafbetalingen, de eindejaarspremie voor wie personeel heeft, verzekeringen en jaarlijkse abonnementen. “Als je dat nu al in kaart brengt, dan word je als ondernemer niet verrast”, zegt Ellen.
Het tweede zijn je openstaande facturen. “Dat is geld dat gewoon blijft hangen, geld dat je zelf eigenlijk moet voorschieten als ondernemer. Volg achterstallige facturen dus op vóór de feestdagen.” Je cashflow zal je dankbaar zijn.
Blijft het derde punt over: je fiscale planning. “Bekijk samen met je boekhouder wat je verwachte resultaat is. Zijn je voorafbetalingen voldoende betaald? Plan je eventueel investeringen? Dat helpt allemaal om beter voorbereid het volgende jaar in te gaan.”
Bij zo’n planning overloopt je boekhouder je cijfers. Ellen doet dat met drie vragen in haar hoofd. Kan je je rekeningen betalen? Verdien je geld? En sta je stevig?
De eerste vraag gaat over de komende maanden. “Als je kortlopende schulden groter zijn dan wat je op korte termijn kunt vrijmaken, dan wordt het toch wel spannend.”
De tweede gaat verder dan winst of verlies alleen. “Daar komen ook de bedrijfsmarge en de rendabiliteit bij. Eén verlieslatend jaar is geen ramp, maar als dat een dalende trend is, dan wel.”
De derde komt erop neer hoeveel van je zaak echt van jou is en hoeveel van je bank, je leveranciers en de fiscus. Dit noemt je solvabiliteit: je eigen vermogen gedeeld door je totale vermogen. “Is dat 30% of meer, dan heb je een comfortabele buffer. Een negatief eigen vermogen is voor ons wel een duidelijk alarmsignaal.”
Daar komt nog één ding bij dat in december het hardst doortelt: je voorraad. “Als de voorraad te hoog is, zit je op een hoop dood geld. Zorg dat die oude stock zo snel mogelijk weer buiten is. Zeker naar het einde van het jaar toe kan een grote voorraad voor een negatief resultaat zorgen.”
Of je je rekeningen kunt betalen, hangt af van wat je achter de hand hebt. Maar hoe groot moet die buffer zijn zodat je boekhouder op twee oren kan slapen? “Wij nemen als vuistregel dat je minstens drie maanden vaste kosten moet kunnen dekken. Dus loon, huur, leasing, leningen en verzekeringen inbegrepen.”
“Hou ook opzij wat je verschuldigd bent aan btw en belastingen. Dat geld is eigenlijk nooit echt van jou.”
Werk je seizoensgebonden of hangt je omzet aan een paar grote klanten? Dan mag die buffer groter zijn. En een deel van wat er op je rekening staat, telt sowieso niet mee: de btw en belastingen die je nog moet betalen. Hou dat geld opzij. “Hoeveel dat isDat kun je op voorhand echt perfect weten.”
“Ondernemers zijn gekend om hun optimisme en dat is meteen hun grootste kracht.”
Zo'n buffer bouw je alleen op in jaren waarin er iets overblijft. Precies die jaren ontbreken bij de bedrijven die hem het hardst nodig hebben, want veel kmo's die vandaag in de problemen zitten, hebben het al jaren moeilijk. Waarom grijpen ze dan niet eerder in? “Ondernemers zijn gekend om hun optimisme en dat is meteen hun grootste kracht. Die overtuiging maakt dat je blijft doorzetten, maar leidt er soms ook toe dat je signalen wegwuift. Want ‘het was maar een slecht kwartaal’ of ‘er komt nog een grote klant aan.’”
Die signalen zijn ook niet altijd eenduidig. “Het is maar zelden één grote klap die een ondernemer krijgt. Vaak zijn dat problemen die binnensluipen, marges die jaar na jaar afnemen, kosten die stijgen, totdat het uiteindelijk niet meer gaat.”
“Erover praten met je boekhouder, je bank of zelfs je partner kan net helpen om je cashflow weer onder controle te krijgen.”
En wie het wel ziet aankomen, begint er niet altijd over. “Erover praten met je boekhouder, je bank of met je partner, dat voelt voor sommige mensen als toegeven dat je gefaald hebt. Terwijl het net kan helpen om je cashflow weer onder controle te krijgen.”
Wie dat gesprek wel aangaat, komt vaak met een belofte: volgend jaar wordt beter. Ellen laat die zin niet zomaar passeren. “Mooi, laten we dat samen eens uitrekenen. Want dat optimisme moet wel omgezet worden in een plan.”
"Als je na drie maanden op koers zit, is dat fantastisch. Zo niet, dan kunnen we op tijd bijsturen.”
Dat plan begint bij een reeks vragen. “Wat verandert er concreet? Ga je meer klanten binnenhalen? Ga je je prijzen indexeren? Daarna volgt rekenwerk: hoeveel omzet heb je nodig om break-even te draaien? Wat doe je als die extra klanten uitblijven? Er komt een plan B op tafel en een eenvoudig budget per maand. Als je na drie maanden op koers zit, is dat fantastisch. Zo niet, dan kunnen we weer op tijd bijsturen."
Bij ADE passeren de cijfers van elke klant het hele jaar door. Wat levert dat een ondernemer op? “Je stuurt dan vooruit in plaats van achteruit. Wie zijn cijfers maandelijks ziet, die merkt meteen als een marge daalt, een kostenpost ontspoort of waar extra investeringen interessant zijn. En die kan bijsturen terwijl het kan.”
“Dat gesprek met je boekhouder wordt dan geen jaarlijks moment meer, maar een sparringmoment over waar je bedrijf naartoe gaat.”
Veel extra werk hoeft dat niet te zijn. “Met een digitale boekhouding, gekoppelde bankrekeningen en Peppol worden de cijfers in real time verwerkt. Bij ADE werken we daarom met Yuki, vaak met een koppeling met Teamleader, zodat wij en de ondernemers samen naar dezelfde cijfers kijken.” En dan verdwijnt ook die spanning waarmee je bij je boekhouder binnenstapt. “Dat gesprek wordt dan geen jaarlijks moment meer, maar een sparringmoment over waar je bedrijf naartoe gaat.”
“Ken je cijfers zoals je je klanten kent. Je hoeft geen boekhouder te zijn, maar je moet wel elke maand een antwoord kunnen hebben op drie vragen. Hoeveel cash heb ik? Verdien ik geld? Waar gaat al mijn geld naartoe? En wacht niet totdat het slecht gaat om je boekhouder te bellen. Hoe vroeger je samen naar je cijfers kijkt, hoe meer keuzes je nog hebt.”