Kmo-portefeuille afgeschaft: wat betekent dit voor ondernemers?

We merken dat er bij ondernemers heel wat vragen leven over dit besluit en de gevolgen ervan. Gelukkig hebben we bij Teamleader de juiste contacten om op zoek te gaan naar antwoorden. 

Daarom ging ik in gesprek met Jos Vermeiren, algemeen directeur van UNIZO Oost-Vlaanderen. Want wat betekent deze afschaffing voor ondernemers? Welke ondersteuning blijft er over? En hoe zorg je ervoor dat je kan blijven investeren in kennis en ontwikkeling, zeker nu nieuwe technologieën zoals AI steeds belangrijker worden? 

De kmo-portefeuille hielp Vlaamse zelfstandigen en kmo's jarenlang om te investeren in opleidingen en advies. Bijvoorbeeld rond digitalisering, bedrijfsstrategie en personeelsbeleid.

Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt deze financiële steun. Wil je nog gebruikmaken van de kmo-portefeuille? Dat kan nog in 2026, zolang het beschikbare jaarbudget niet is uitgeput. Heb je al een goedgekeurde aanvraag? Dan krijg je tot en met 31 december 2027 de tijd om je traject af te ronden. 

Als ik Jos spreek, is hij duidelijk kritisch over de afschaffing van de kmo-portefeuille. “De afschaffing van de kmo-portefeuille is een gemiste kans voor de Vlaamse ondernemer”, zegt hij. “Duizenden zelfstandigen en kmo’s gebruikten deze steun om te investeren in opleidingen, digitalisering, cybersecurity, managementvaardigheden en verdere professionalisering.” 

Volgens Jos verdwijnt daarmee een van de meest toegankelijke ondersteuningsinstrumenten, op een moment waarop ondernemingen zich moeten aanpassen aan een snel veranderende economie.

De kmo-portefeuille maakte die investeringen toegankelijker. En daar werd volop gebruik van gemaakt. In 2025 bereikte de maatregel volgens VLAIO maar liefst 54.066 ondernemingen, goed voor 129.166 projecten rond opleiding en advies. 

Uit onderzoek van Technopolis en VIVES (KU Leuven) blijkt bovendien dat gesteunde ondernemingen beter presteren dan vergelijkbare ondernemingen zonder steun. Dat geldt onder andere voor productiviteit, tewerkstelling en toegevoegde waarde. 

De digitalisering gaat razendsnel. Denk maar aan AI, dat steeds meer mogelijkheden biedt om slimmer en efficiënter te werken. Maar om die kansen te benutten, moet je als ondernemer wel weten wat er mogelijk is en hoe je nieuwe technologie in je eigen zaak veilig en correct inzet.

Volgens Jos zijn veel ondernemers nog zoekende. Ze gebruiken AI, maar weten niet altijd welke toepassingen hun zaak nu écht vooruithelpen. Er is behoefte aan concrete kennis en handvatten over hoe AI binnen de eigen bedrijfsprocessen ingezet kan worden.  

De cijfers uit het onderzoek van UNIZO, Digitaal fitte ondernemingen, bevestigen de behoefte aan kennis die Jos beschrijft:

Meer dan de helft van de kmo’s gebruikt dus AI, terwijl bijna twee derde aangeeft nood te hebben aan extra kennis. Van alle digitale onderwerpen staat AI daarmee op nummer één als het gaat om de behoefte aan bijkomende opleiding. Ondernemers experimenteren volop, maar zoeken nog naar manieren om AI echt waardevol in te kunnen zetten.

Grote ondernemingen beschikken vaak over meer mensen en middelen om zich in AI te verdiepen. Voor kleinere ondernemingen is dat minder vanzelfsprekend. Er is dus een risico dat de kloof tussen kleine en grote bedrijven steeds groter wordt. Jos sluit zich daarbij aan. Volgens hem lopen ondernemers die niet blijven investeren in innovatie het risico om ingehaald te worden door bedrijven die dat wel doen.

Gelukkig betekent het verdwijnen van de kmo-portefeuille niet dat er helemaal geen ondersteuning meer bestaat. Zo kan je bij sectorale opleidingsfondsen nog terecht voor gratis opleidingen of specifieke premies. Ook bij Syntra, VDAB, private opleidingsaanbieders en ondernemersorganisaties zoals UNIZO kan je terecht voor opleidingen. 

Maar volgens Jos biedt geen van deze alternatieven ondernemers dezelfde brede, flexibele en rechtstreeks toegankelijke steun als de kmo-portefeuille.

Hij vraagt zich af welk alternatief de Vlaamse regering voor ogen heeft. “Als Vlaanderen levenslang leren, digitalisering en ondernemerschap belangrijk vindt en daar de groeimotor van Vlaanderen in ziet, dan moet daar ook een ambitieus ondersteuningsbeleid tegenover staan. Ondernemers vragen geen subsidies om te overleven, maar ondersteuning om te groeien, te innoveren en competitief te blijven.”

Kennis en opleiding blijven belangrijk om AI waardevol in te zetten in je bedrijf. Maar dat betekent niet dat je eerst een volledige opleiding of training moet volgen voordat je ermee aan de slag kan. 

Je kan ook klein beginnen. Steeds meer software heeft AI namelijk al ingebouwd. Denk bijvoorbeeld aan Focus AI in Teamleader Focus. Zo kan je AI ontdekken binnen de tools die je al gebruikt en al doende leren wat werkt voor jou en je zaak. 

Jos en ik zijn het eens: blijven investeren in kennis is belangrijker dan ooit. Helemaal nu de technologie zich zo snel ontwikkelt. Sta open voor innovatie, volg de ontwikkelingen en blijf in contact met andere ondernemers. Want wie met een open blik naar de wereld kijkt, herkent sneller nieuwe kansen voor zijn eigen zaak.

“Zeker de digitaliseringstrein rijdt aan een rotvaart. Die mag je niet missen of je wordt naar het stenen tijdperk gekatapulteerd en andere bedrijven die wel inzetten op innovatie zullen je voorbijlopen”, waarschuwt Jos. 

De kmo-portefeuille verdwijnt, maar de noodzaak om te blijven leren niet. Blijf investeren in kennis en ontwikkeling, anders rem je je eigen groei.