Geld maakt (on)gelukkig
“Geld heeft één groot kenmerk: geld is emotie.”
Els Lagrou is duidelijk: de uitspraak “geld maakt niet gelukkig”, klopt niet. Geld blijkt wél gelukkig te maken … of net diep ongelukkig. Onderzoek bewijst dat geld een emotionele lading heeft. En dat nemen werknemers ook mee op de werkvloer. Daarom is het goed om als werkgever te investeren in de financiële geletterdheid van onze werknemers.
We praten vlot over werkstress, relatieproblemen of gezondheid. Maar financiële stress blijft opvallend vaak onder de radar. Els: “Eerlijk gezegd ben ik nog niemand tegengekomen die durft zeggen: ik ben uitgevallen door de financiële stress.”
En toch tonen internationale cijfers iets heel anders. In Canada, waar financiële stress al jaren wordt gemeten, blijkt het veruit de grootste stressbron in een mensenleven. Zelfs groter dan werk, gezondheid of relaties. En dat al decennialang, los van covid of oorlog.
Volgens Lagrou is het naïef om te denken dat België daar fundamenteel van verschilt.
Wanneer we kijken naar de financiële gezondheid van Belgen, wordt het beeld ronduit verontrustend.
“Vierenzestig procent van de Belgen, of twee op drie, is financieel ongezond.”
Dat betekent niet dat iedereen in armoede leeft. Integendeel. Lagrou maakt een belangrijk onderscheid tussen drie groepen:
- De eerste groep van ongeveer 30% kan structureel niet met geld omgaan
- Een groep van 36% komt nét rond, maar is financieel kwetsbaar
- Slechts een kleine groep van 12% heeft een plan voor de toekomst
En opvallend: financiële stress stopt niet bij mensen met een laag inkomen. “Tachtig procent van de mensen waarvan we denken: “rijke mensen”, leven eigenlijk boven hun stand.” Een mooie woning of hoog loon is dus zeker geen garantie voor financiële rust.
Stress heeft impact. Dat weten we. Maar financiële stress blijkt extra verraderlijk. Lagrou toont hoe langdurige geldzorgen samenhangen met slaapproblemen, depressies en zelfs hartfalen.
“Als je een hartprobleem hebt, kan dat levensbedreigend zijn. En dat verdubbelt als gevolg van financiële stress.”
Daarbovenop komen indirecte effecten: slechtere concentratie, meer ongevallen, ongezonder gedrag.
“We zijn niet aandachtig. In het verkeer zijn er meer ongevallen, in een fabriek meer ongevallen aan de machines.”
En al die effecten nemen mensen mee naar hun werk.
Om het tastbaar te maken, rekent Lagrou voor wat financiële stress betekent voor een gemiddelde kmo met 200 werknemers.
- 87 werknemers zijn regelmatig afgeleid door geldzorgen
- Een deel verliest gemiddeld een halve dag per week
- In totaal gaat het om meer dan 7.000 verloren werkuren per jaar
En dat is enkel wat mensen zelf durven te rapporteren. De kans is dus groot dat deze getallen nog veel hoger liggen.
In Canada blijkt financiële stress van werknemers bedrijven tot wel honderdduizenden dollars te kosten. In de UK wordt het verlies door financiële stress geraamd op meer dan zes miljard pond per jaar. Als je dit doorrekent naar België, spreken we over 1,7 miljard euro productiviteitsverlies. Exclusief zorgkosten.
Eigenlijk kan geen enkel bedrijf het zich dus veroorloven om daar géén aandacht aan te schenken.
De oplossing ligt volgens Lagrou niet direct in loonsverhogingen, maar in financiële educatie. Werknemers moeten praktische financiële vaardigheden aangeleerd krijgen. Daarbij moeten zij ook een aantal financiële begrippen begrijpen, zodat ze beter in staat zijn goede financiële keuzes te maken.
“Als je begrippen zoals interest en inflatie niet kent, ben je een vogel voor de kat.”
Financiële educatie bestaat volgens haar uit vier pijlers:
- kennis
- bewustzijn
- vaardigheden
- actie
Maar het echte doel is natuurlijk niet alleen die financiële geletterdheid. Mensen moeten leren hoe ze gelukkig kunnen zijn met het geld dat ze hebben. En ze moeten financieel weerbaar zijn als er een crisis komt.
De visie van Els wordt intussen ook internationaal gedragen: de G20 erkende financiële weerbaarheid officieel als beleidsdoel.
Werk is volgens Lagrou dé plek om financiële educatie aan te bieden: schaalbaar, inclusief en direct toepasbaar.
“Je bereikt ook mensen die anders nooit toegang zouden hebben tot financiële educatie.”
Bovendien draagt het bij aan ESG-doelstellingen, inclusie en gelijkheid. En het versterkt vaardigheden die verder reiken dan geld alleen: focus, probleemoplossend denken en bewuste besluitvorming.
Financiële stress is geen privéprobleem. Het is een collectief vraagstuk met impact op welzijn, gezondheid en werkprestaties. En precies daarom hoort het thuis in het gesprek over werk slimmer organiseren.
Els: “We doen als werkgever al zoveel rond fysiek en mentaal welzijn. Financiële gezondheid hoort daar gewoon bij.”
En uiteindelijk kan je het je als werkgever niet veroorloven om daaraan voorbij te gaan.
Wil je ook dit jaar de scherpste en nieuwste inzichten uit jouw vakgebied krijgen? Kom dan gewoon naar Work Smarter, hét businessfestival van het jaar, waarna je gegarandeerd slimmer naar huis gaat.
