We praten te veel over AI en te weinig over mensen

Je kan de beste AI-tools ter wereld hebben. Maar als niemand ze gebruikt, heb je er niets aan. 

AI bestaat al meer dan 60 jaar. We hebben de technologie eindelijk zo toegankelijk gemaakt dat iedereen ermee aan de slag kan. En doordat mensen AI massaal zijn gaan gebruiken, is de technologie zo relevant geworden. Maar dat vraagt wel wat van je team. 

Als je AI in je bedrijf wilt inzetten, zou ik niet beginnen met de vraag wat een AI-tool allemaal kan doen. Draai het eens om en kijk naar wat je team dagelijks doet. 

Hoeveel tijd besteden ze aan repetitief werk? Aan zaken opvolgen, informatie verzamelen of administratie bijhouden? Aan alle ballen in de lucht houden? En hoeveel tijd blijft er over voor het werk waarin ze écht het verschil maken?

Want juist dat wil je behouden. Het werk waarin menselijke creativiteit het verschil maakt. 

AI is getraind op alles wat eerder is bedacht en gemaakt. Vraag je AI om een idee, dan krijg je een idee dat in een bepaalde vorm al bestaat. Dat hoeft geen probleem te zijn, misschien helpt juist dát idee je wel verder. Maar AI kan op dit moment geen werkelijk nieuw idee bedenken. Mogelijk verandert dat in de toekomst, maar zover zijn we nog niet.

Als ik het heb over menselijke creativiteit, dan heb ik het niet alleen over designers of marketeers. Ook een verkoper die een klant op een verrassende manier overtuigt, is creatief. Net zoals iemand van HR die een slimme oplossing bedenkt voor een lastig personeelsvraagstuk.

Veel mensen zijn bang dat AI ervoor zal zorgen dat creativiteit langzaam uitsterft. Ik denk juist dat dit precies andersom is. AI kan meer tijd en ruimte maken voor creativiteit en menselijke input. 

AI verandert niet alleen hoe mensen werken, maar vooral hoe ze naar hun eigen functie kijken. En dat roept onzekerheid op.

We weten allemaal dat verandering moeilijk is. Totdat iemand daadwerkelijk weerstand laat zien. Dan vinden we het ineens lastig en vergeten we hoe ingewikkeld het kan voelen om je bekende werkwijze om te gooien. 

Niet iedereen is hetzelfde; de ene medewerker staat vooraan om alles uit te proberen, terwijl de ander het eerst helemaal niet ziet zitten. En toch proberen we mensen vaak op dezelfde manier door zo'n verandering te loodsen. We maken een plan, stellen een deadline en verwachten dat iedereen na exact zes maanden en vijf dagen wel gewend is aan de nieuwe manier van werken.

Zo werkt het natuurlijk niet. Luister daarom naar je teamleden. Waar zit nu écht hun angst of weerstand? En hoe kan jij als leidinggevende daarin ondersteunen?

Als je wilt dat je medewerkers AI gaan gebruiken, moet je zelf het goede voorbeeld geven.

En daarmee bedoel ik niet dat je tijdens een meeting vertelt hoe belangrijk AI is. Laat zien hoe jij het gebruikt en hoe het je werk makkelijker heeft gemaakt. Welke taken doe je inmiddels anders? Wat levert het je op? En wat ging er in het begin helemaal niet goed?

Misschien vind je AI zelf ook ingewikkeld. Of ben je niet iemand die graag als eerste met nieuwe technologie experimenteert. Dat kan. Zoek dan iemand binnen je bedrijf die dat wél doet. Iemand die nieuwsgierig is, dingen uitprobeert en collega's enthousiast kan maken.

Je hoeft echt niet overal zelf de expert in te zijn. Maar je moet wel bereid zijn om iemand anders het voortouw te laten nemen. 

Ja, echt. 

Je kan eindeloos artikelen lezen, webinars volgen en wachten totdat iemand precies heeft uitgezocht hoe je AI moet inzetten. Maar die perfecte handleiding komt voorlopig niet. We zijn allemaal nog aan het ontdekken wat AI kan betekenen voor ons werk. En tegen de tijd dat zo’n handleiding er wel is … loop jij hopeloos achter. 

Zie het als leren autorijden. Je kan de theorieboeken lezen, maar uiteindelijk moet je zelf achter het stuur kruipen. Je leert door te doen.

Neem dus voor een paar tientjes per maand een abonnement op een AI-tool. Probeer dingen uit. Kijk waar je tegenaan loopt en ontdek wat wel en niet werkt voor jouw bedrijf. En geef je teamleden ook deze ruimte. Stel AI niet meteen verplicht zonder zelf te hebben laten zien wat het oplevert. Mensen moeten de waarde ervan kunnen ervaren.

Sommige experimenten zullen misgaan. Andere ideeën blijken helemaal niet zo handig als je vooraf dacht. Prima. Ook daar leer je van.

Dat is voor mij waar goed change management om draait. Zelf het goede voorbeeld geven en je teamleden het vertrouwen en de ruimte geven om een nieuwe manier van werken te ontdekken.