Het startkapitaal van een Besloten Vennootschap

Na het lezen van deze blog weet je:

• welke verplichtingen je hebt bij het oprichten van een bv;
• hoeveel kapitaal je daarvoor moet verzamelen;
• en welke manieren er bestaan om de activiteiten van je bv te financieren.

Een bv is een vennootschapsvorm met rechtspersoonlijkheid waarbij je als oprichter of aandeelhouder beperkt aansprakelijk bent. Je kan een bv perfect in je eentje oprichten. Maar wil je er een beginnen met een of meerdere partners is dat ook mogelijk. In elke situatie is het kapitaal van de bv onderverdeeld in aandelen. Elke vennoot krijgt aandelen (met of zonder stemrecht) in ruil voor hun inbreng in geld of natura. 

‘Besloten’ betekent dat je als aandeelhouder of vennoot altijd weet wie aandelen van de bv bezit. De aandelen veranderen dan ook niet vrij van eigenaar. Door je statuten zo op te stellen, kan je enkele uitzonderingen toekennen. Bijvoorbeeld op vlak van de aandelen (o.a. het stemrecht) of de activiteiten van de vennootschap. Een bv is daarom de ideale vorm als je een ‘vennootschap op maat’ nodig hebt.

Bij de oprichting van een bv zijn een aantal verplichtingen van toepassing:

• een notariële akte is verplicht;
• een financieel plan is verplicht;
• je bent verplicht een dubbele boekhouding te voeren, meestal met de ondersteuning van een boekhouder.

Sinds de hervorming van het Belgische vennootschapsrecht in 2019 werd de bvba vervangen door de bv. Daardoor verdwenen enkele regels, terwijl andere verplichtingen behouden bleven.

Zo is het verplichte minimum startkapitaal afgeschaft. Daartegenover staan nog steeds een aantal belangrijke verplichtingen, zoals een notariële akte, een financieel plan en een dubbele boekhouding via een boekhouder.

De grootste verandering is dat je vandaag geen vast bedrag meer moet inbrengen, maar wel moet kunnen aantonen dat je onderneming over voldoende aanvangsvermogen beschikt om de activiteiten op te starten. Dat onderbouw je in je financieel plan.

Voor een bv heeft een financieel plan 3 belangrijke functies:

1. Wettelijke verplichting

Een financieel plan is verplicht bij de oprichting van een bv. Je bezorgt het aan de notaris vóór de oprichting. Daarmee toon je aan dat je onderneming over voldoende middelen beschikt om de eerste jaren te functioneren.

2. Onderbouwing van financiering

Het financieel plan brengt je verwachte inkomsten, uitgaven en investeringen in kaart. Zo onderbouw je hoeveel eigen middelen en eventuele externe financiering nodig zijn om je onderneming succesvol op te starten.

3. Bescherming bij faillissement

Komt de bv binnen de drie jaar na de oprichting in de problemen? Dan zal de rechter het financieel plan bekijken. Blijkt dat je onderneming vanaf de start onvoldoende financiële middelen had, dan kan je als bestuurder aansprakelijk worden gesteld.

In principe kan je een bv oprichten met € 0,01 inbreng. Erg verstandig is dat niet. Door een bv op te richten, creëer je een rechtspersoon die verplichtingen kan aangaan. Die verplichtingen hebben heel vaak financiële gevolgen. Anders gezegd: de bv moet dus de inkomende facturen van bij de start kunnen betalen. Denk bijvoorbeeld aan de samenwerking met je boekhouder.

Zonder startkapitaal kan je bv geen contracten aangaan. Doe je dat toch en het brengt de bv in de problemen, kan de rechtbank beslissen om je als bestuurder hoofdelijk aansprakelijk te stellen. Je privévermogen komt dan in het vizier om de schulden van de bv te betalen. De wet vermeldt daarom dat je als oprichter een ‘toereikend aanvangsvermogen’ moet voorzien, gesteund op een financieel plan.

Naast inbreng in geld, aanvaardt de wet ook materiële zaken zoals onroerende goederen, machines, meubelen, voertuigen, voorraden enz. Dat is dan een inbreng in natura. Daaronder vallen ook immateriële dingen. Octrooien of klantenlijsten bijvoorbeeld. De vereiste is dan dat je de inbreng in natura in euro’s moet kunnen uitdrukken. De controle daarop ligt in de meeste gevallen bij een bedrijfsrevisor.

Een banklening blijft voor veel ondernemers de bekendste manier om een onderneming te financieren. Banken beoordelen onder meer je financieel plan, eigen inbreng en terugbetalingscapaciteit. Een goed onderbouwd dossier vergroot je kans op een lening met gunstige voorwaarden.

Overheden en andere instanties bieden regelmatig subsidies en steunmaatregelen aan om ondernemers te helpen bij de opstart van hun bedrijf. Deze subsidies variëren van een eenmalige bijdrage tot structurele steun over meerdere jaren. Afhankelijk van je sector en activiteiten zijn er regelmatig gerichte subsidies beschikbaar.

Je hoeft subsidies vaak niet terug te betalen, maar ze zijn niet makkelijk te verkrijgen. De administratieve formaliteiten zijn een complex en tijdrovend proces. Bovendien zijn er strikte voorwaarden aan verbonden. Of je de subsidies of steunmaatregelen ontvangt, is ook afhankelijk van externe factoren zoals politieke beslissingen. 

Dat zijn particuliere investeerders die hun eigen vermogen investeren in startende ondernemingen. Soms doen ze dat in financiële steun, andere keren in strategisch advies of toegang tot hun netwerk. Ze zijn vooral geïnteresseerd in bedrijven met een groot groeipotentieel.

De investeringen zijn vaak flexibel en afgestemd op specifieke behoeften van je vennootschap. In ruil voor hun steun vragen ze meestal een aandeel in je bedrijf. 

Bij crowdfunding vraag je een kleine bijdrage aan een grote groep mensen, meestal via een online platform. Er bestaat crowdfunding op basis van giften, beloningen of aandelen. Het dient niet enkel als manier om kapitaal te verzamelen maar ook als marketingtool die de zichtbaarheid van je zaak vergroot. Daarnaast heb je van bij de start een groep van betrokken personen. Anderzijds heb je geen garantie dat je voldoende kapitaal binnenhaalt om te starten.

Dit zijn programma’s voor starters die hen ondersteunen in hun groei. Incubators richten zich meestal op startups, accelerators op scale-ups. Beide bieden vooral niet-financiële hulp. Denk daarbij aan ruimtes voor kantoren of opslag, mentoring, een netwerk… Sommige geven wel een financiële bijdrage, in ruil voor een minderheidsaandeel in je bedrijf.

Hoeveel startkapitaal je nodig hebt, hangt af van de activiteiten van je bv. Dienstverlenende bedrijven zoals adviesbureaus hebben over het algemeen minder startkapitaal nodig. Ze staan bij de start niet voor kapitaalintensieve investeringen. Een heel ander verhaal is het als je een productiebedrijf opstart. Dan heb je een groot startkapitaal nodig voor de aankoop van machines, grondstoffen, opslagruimte enz.

Je financieel plan vertelt je hoeveel geld je nodig hebt. Daarvoor analyseer je namelijk welke investeringen je zal moeten doen. Of dat nu voorraad is, productie- of werkmateriaal of onroerend goed. Als je eigen inbreng en dat van eventuele medevennoten onvoldoende groot is om deze investeringen te dragen, moet je op zoek gaan naar extra kapitaal. 

Consultancybedrijven hebben doorgaans weinig startkapitaal nodig. Je grootste investering bestaat vaak uit een laptop, software en een werkplek. Daardoor volstaat een beperkt aanvangsvermogen meestal om te starten.

Start je een webshop, dan moet je rekening houden met voorraad, verpakkingsmateriaal, een webshopplatform en marketing. De hoeveelheid startkapitaal hangt sterk af van het assortiment en de voorraad die je wil aanleggen.

Een horecazaak vraagt meestal een grotere investering. Denk aan de inrichting van het pand, keukenmateriaal, vergunningen, voorraad en personeel. Daardoor ligt het benodigde startkapitaal vaak een stuk hoger.

In de bouw investeer je al snel in voertuigen, machines, gereedschap en materialen. Ook werkkapitaal is belangrijk, omdat klantenfacturen vaak pas later betaald worden.

Een productiebedrijf heeft doorgaans het meeste startkapitaal nodig. Machines, grondstoffen, opslagruimte en productontwikkeling zorgen voor hoge opstartkosten.

Hoewel een minimum startkapitaal niet langer verplicht is, blijven voldoende financiële middelen cruciaal voor een gezonde start. Je hebt kapitaal nodig om de eerste kosten te betalen, investeringen te doen en vertrouwen te wekken bij banken en investeerders.

Hoeveel startkapitaal je nodig hebt, hangt af van je bedrijfsactiviteiten en de verwachte investeringen. Een goed financieel plan helpt je om dat correct in te schatten en eventueel bijkomende financiering aan te trekken.

Voorzie je onvoldoende startkapitaal en gaat je bv binnen de drie jaar failliet, dan kan een rechter je financieel plan onderzoeken. Oordeelt de rechtbank dat je onderneming vanaf de start onvoldoende was gefinancierd, dan bestaat de kans dat je als bestuurder persoonlijk aansprakelijk wordt gesteld.

Op welke manier je ook kapitaal inbrengt, sommige kosten zijn er sowieso. Zo betaal je je notaris om en bij de € 1.000 voor de opmaak van de oprichtingsakte van je bv. Daarnaast kost je inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen je € 111,50. Na je inschrijving krijg je het ondernemingsnummer van je bv. De activering van je btw-nummer kost tussen de € 67 en € 84. 

De akte die je notaris heeft opgemaakt, wordt daarna neergelegd bij de griffie en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Dat kost je ongeveer € 600. Uiteindelijk investeer je ook in je dubbele boekhouding. Die wordt nauwkeurig bijgehouden door de accountant van jouw keuze.

Twijfel je nog tussen een bv en nv? Dit zijn de belangrijkste verschillen: